Úrskurður yfirskattanefndar

Ár 2026, fimmtudaginn 29. janúar, er tekið fyrir mál nr. 173/2025; kæra A, dags. 11. nóvember 2025, vegna álagningar opinberra gjalda gjaldárið 2024. Í málinu úrskurða Sverrir Örn Björnsson, Gerður Guðmundsdóttir og Bjarnveig Eiríksdóttir. Upp er kveðinn svofelldur

ú r s k u r ð u r :

I.

Með kæru, dags. 11. nóvember 2025, hefur kærandi skotið til yfirskattanefndar úrskurði ríkisskattstjóra, dags. 4. september 2025, um endurákvörðun opinberra gjalda kæranda gjaldárið 2024. Með úrskurðinum færði ríkisskattstjóri kæranda til skattskyldra tekna í skattframtali hans umrætt ár meintar vanframtaldar fjármagnstekjur að fjárhæð 14.949.269 kr. vegna greiðslna frá Aviva Life and Pensions UK Ltd. á árinu 2023, sbr. 3. tölul. C-liðar 7. gr. og 5. tölul. 2. mgr. 8. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt. Vísaði ríkisskattstjóri í þessu sambandi til upplýsinga um greiðslur félagsins inn á bankareikning kæranda og til bréfa sinna til kæranda, dags. 4. og 22. apríl 2025, sem engin viðbrögð hefðu orðið við af hálfu kæranda. Ríkisskattstjóri bætti 25% álagi við hækkun skattstofna kæranda sem af þessu leiddi, sbr. heimildarákvæði 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003. Kom fram að boðunarbréfi ríkisskattstjóra, dags. 13. júní 2025, hefði ekki verið svarað.

Í kæru til yfirskattanefndar er þess krafist að ákvörðun ríkisskattstjóra verði felld úr gildi og hún endurskoðuð. Er rakið að engin bréf ríkisskattstjóra vegna málsins hafi verið send kæranda, hvorki í pósti né með tölvupósti, og hafi kæranda því verið alls ókunnugt um málið fyrr en vinnuveitandi kæranda hafi bent honum á við útborgun launa í september 2025 að fram væri komin krafa frá Skattinum að fjárhæð 4.213.825 kr. Kærandi hafi komið af fjöllum, en eftirgrennslan leitt í ljós að bréf Skattsins hafi eingöngu birst á vefnum island.is. Kærandi noti ekki þá síðu og hafi aldrei farið inn á hana. Sé þess því krafist að málið verði sent ríkisskattstjóra til nýrrar málsmeðferðar þar sem kæranda hafi aldrei verið tilkynnt um yfirvofandi gjaldabreytingar og honum því ekki verið gefinn kostur á að koma sjónarmiðum sínum á framfæri.

II.

Með bréfi, dags. 9. desember 2025, hefur ríkisskattstjóri lagt fram umsögn í málinu. Í umsögn ríkisskattstjóra er vísað til ákvæða í lögum nr. 105/2021, um stafrænt pósthólf í miðlægri þjónustugátt stjórnvalda, sbr. 1. mgr. 4. gr., 1. mgr. 6. gr. og 7. gr. þeirra laga. Þá er tekið fram að þar sem engar efnislegar athugasemdir hafi verið gerðar af hálfu kæranda vegna hinnar kærðu endurákvörðunar sé mælst til þess að úrskurður ríkisskattstjóra verði staðfestur.

Með bréfi yfirskattanefndar, dags. 17. desember 2025, var kæranda sent ljósrit af umsögn ríkisskattstjóra í málinu og honum gefinn kostur á að tjá sig um hana og leggja fram gögn til skýringar. Gefinn var 20 daga svarfrestur. Engar athugasemdir hafa borist.

III.

Í máli þessu sætir kæru úrskurður ríkisskattstjóra, dags. 4. september 2025, um endurákvörðun opinberra gjalda kæranda gjaldárið 2024. Með úrskurðinum voru kæranda færðar til tekna í skattframtali hans umrætt ár meintar vanframtaldar vaxtatekjur að fjárhæð 14.949.269 kr., en um var að ræða greiðslur til kæranda frá erlendu félagi samkvæmt því sem fram kemur í gögnum málsins. Byggði ríkisskattstjóri á því að greiðslurnar teldust til skattskyldra tekna samkvæmt 3. tölul. C-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, sbr. 5. tölul. 2. mgr. 8. gr. sömu laga, og væru skattlagðar á grundvelli 3. mgr. 66. gr. laganna. Við þá hækkun skattstofna kæranda, sem af breytingunni leiddi, bætti ríkisskattstjóri 25% álagi samkvæmt 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003.

Af hálfu kæranda er þess krafist að úrskurður ríkisskattstjóra verði felldur úr gildi. Samkvæmt kæru til yfirskattanefndar er sú krafa alfarið byggð á því að kærandi hafi ekki átt þess neinn kost að koma á framfæri athugasemdum sínum, sjónarmiðum og gögnum við meðferð málsins hjá ríkisskattstjóra þar sem öll bréf embættisins til hans, þar með talið boðunarbréf, dags. 13. júní 2025, og hinn kærði úrskurður hafi eingöngu birst á vefnum island.is. Þar sem kærandi noti ekki þann vef og bréfin hafi hvorki verið send bréfleiðis né með tölvupósti til kæranda hafi hann ekki átt þess neinn kost að bregðast við fyrr en að uppkveðnum úrskurði ríkisskattstjóra, þ.e. þegar vinnuveitandi hafi gert kæranda viðvart um skattskuld. Í kærunni er ekkert vikið að efnisatriðum málsins og varðar kæran þannig einvörðungu formhlið þess. Í umsögn ríkisskattstjóra kemur fram að bréf embættisins í málinu hafi verið birt í stafrænu pósthólfi kæranda á vefnum island.is í samræmi við lög nr. 105/2021, um stafrænt pósthólf í miðlægri þjónustugátt stjórnvalda. Verður að ganga út frá því að birting bréfa ríkisskattstjóra og hins kærða úrskurðar hafi eingöngu átt sér stað með þessum hætti, enda hefur ekkert annað komið fram.

Samkvæmt 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/2003 skal ríkisskattstjóri, ef í ljós kemur fyrir eða eftir álagningu að skattframtal eða einstakir liðir þess eða fylgigögn séu ófullnægjandi, óglögg eða tortryggileg, eigi skráð á lögmæltan hátt eða ófullnægjandi undirrituð eða ríkisskattstjóri telur frekari skýringa þörf á einhverju atriði, skora skriflega á framteljanda að bæta úr því innan ákveðins tíma og láta í té skriflegar skýringar og þau gögn, þar með talið bókhald og bókhaldsgögn, sem ríkisskattstjóri telur þörf á að fá. Þá kemur fram í 4. mgr. 96. gr. laganna að sé gerð breyting á framtali eða sköttum eftir álagningu eða fari fram ný skattákvörðun, sbr. 1. og 2. mgr. þessarar greinar, skuli ríkisskattstjóri gera skattaðila eða þeim sem framtalsskyldan hvílir á viðvart um fyrirhugðar breytingar og af hvaða ástæðum þær eru gerðar og senda tilkynningu um það skriflega. Skal ríkisskattstjóri veita skattaðila a.m.k. 15 daga frest, frá póstlagningu tilkynningar um fyrirhugaðar breytingar, til að tjá sig skriflega um efni máls og leggja fram viðbótargögn áður en úrskurður er kveðinn upp. Skal rökstuddur úrskurður um endurákvörðun álagningar kveðinn upp innan tveggja mánaða að jafnaði og skal senda hann í ábyrgðarbréfi, almennri póstsendingu eða rafrænt til skattaðila eða þess sem framtalsskyldan hvílir á, sbr. 5. mgr. 96. gr. laga nr. 90/2003.

Samkvæmt 1. mgr. 4. gr. laga nr. 105/2021 skal birta í stafrænu pósthólfi hvers konar gögn, jafnt rituð sem í öðru formi, sem verða til við meðferð máls hjá stjórnvöldum, svo sem tilkynningar, ákvarðanir, úrskurði, ákvaðir og aðrar yfirlýsingar. Er opinberum aðilum, þ.e. ríki, sveitarfélögum, stofnunum þeirra og öðrum opinberum aðilum, skylt að birta gögn í stafrænu pósthólfi, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga. Um réttaráhrif birtingar segir í 7. gr. laganna að þegar gögn séu aðgengileg í pósthólfi teljist þau birt viðtakanda. Þar sem í lögum eða stjórnvaldsfyrirmælum sé kveðið á um að gögn skuli birt á ákveðinn hátt, svo sem með auglýsingu, símskeyti, ábyrgðarbréfi, stefnuvotti eða öðrum sannanlegum hætti, skal birting í stafrænu pósthólfi metin fullgild.

Í athugasemdum með síðastnefndu ákvæði í frumvarpi því, sem varð að lögum nr. 105/2021, er m.a. tekið fram að gögn stafræns pósthólfs teljast hafa verið gerð aðgengileg í pósthólfi viðtakanda um leið og viðtakandi getur skoðað skilaboð í nettengdu tæki, svo sem tölvu eða snjallsíma, og haft þannig aðgang að gögnunum. Ekki er nauðsynlegt að viðkomandi hafi skráð sig inn í pósthólfið og kynnt sér gögnin, heldur teljast gögnin birt frá og með því tímamarki sem þau voru gerð aðgengileg í pósthólfinu og viðkomandi hefði þar með getað kynnt sér gögnin. Þeir einstaklingar og lögaðilar sem fá gögn send í sitt pósthólf bera ábyrgð á því að kynna sér þau og geta því ekki byggt á grandleysi um efni þeirra við meðferð mála. Þá kemur fram að talning ákvæðisins á birtingaraðferðum sé ekki tæmandi heldur aðeins sett fram í dæmaskyni og því sé stafræn birting jafnframt heimiluð þegar réttarreglur mæla fyrir um aðra birtingaraðferð. Með ákvæðinu sé lögð áhersla á að stafræn birting gagna sé metin fullgild þrátt fyrir að ákvæði sérlaga tiltaki það ekki sérstaklega. Þannig þurfi lögin að skoðast samhliða sérlögum við mat á gildi birtingar (þskj. 1082 á 151. löggjafarþingi 2020-2021).

Samkvæmt framansögðu verður að telja að bréf ríkisskattstjóra í málinu hafi verið send kæranda með lögboðnum hætti og með sömu réttarverkunum og endranær, sbr. 1., 4. og 5. mgr. 96. gr. laga nr. 90/2003 og fyrrgreint ákvæði 7. gr. laga nr. 105/2021, og að það sé á ábyrgð kæranda að hann kynnti sér þau ekki, sbr. til hliðsjónar úrlausn um hliðstæða viðbáru í dómi Hæstaréttar Íslands 4. febrúar 2016 í máli nr. 320/2015. Krafa kæranda um ógildingu hins kærða úrskurðar verður því ekki tekin til greina á þeim forsendum sem hér um ræðir, þ.e. að kæranda hafi ekki gefist kostur á að koma á framfæri andmælum sínum vegna endurákvörðunar ríkisskattstjóra. Samkvæmt þessu og þar sem kærandi hefur engar efnislegar athugasemdir gert vegna ákvörðunar ríkisskattstjóra er kröfum hans hafnað.

Ú r s k u r ð a r o r ð :

Kröfum kæranda í máli þessu er hafnað.