Úrskurður yfirskattanefndar

Ár 2026, föstudaginn 8. maí, er tekið fyrir mál nr. 19/2026; kæra A, dags. 19. janúar 2026, vegna endurgreiðslu virðisaukaskatts. Í málinu úrskurða Sverrir Örn Björnsson, Anna Dóra Helgadóttir og Bjarnveig Eiríksdóttir. Upp er kveðinn svofelldur

ú r s k u r ð u r :

I.

Með kæru, dags. 19. janúar 2026, hefur kærandi skotið til yfirskattanefndar ákvörðun ríkisskattstjóra, dags. 8. sama mánaðar, um að synja kæranda um endurgreiðslu virðisaukaskatts að fjárhæð samtals 149.800 kr. samkvæmt endurgreiðslubeiðni sem barst ríkisskattstjóra 19. nóvember 2025.

Endurgreiðslubeiðni kæranda byggði á því að kærandi hefði greitt virðisaukaskatt vegna vinnu við endurbætur og viðhald íbúðarhúsnæðis að L sem ætti undir endurgreiðsluákvæði 2. mgr. 42. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt. Tók beiðnin til tímabilsins september-október 2025 og til grundvallar henni lá sölureikningur frá K ehf.

Í ákvörðun ríkisskattstjóra var vísað til 2. mgr. 42. gr. laga nr. 50/1988 og jafnframt til 14. gr. reglugerðar nr. 449/1990, um endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu manna við íbúðarhúsnæði. Kom fram að endurgreiðslubeiðni kæranda varðaði frístundahúsnæði að L. Samkvæmt 1. gr. reglugerðar nr. 690/2020, um tímabundna endurgreiðslu virðisaukaskatts, væri heimilt að endurgreiða virðisaukaskatt vegna vinnu manna við frístundahúsnæði á tímabilinu 1. mars 2020 til og með 30. júní 2022. Einungis væri heimilt að endurgreiða virðisaukaskatt vegna vinnu við frístundahúsnæði á ofangreindu tímabili. Reikningur K ehf. væri dagsettur 31. október 2025 og væri því ekki heimilt að endurgreiða virðisaukaskatt vegna hans.

Í kæru til yfirskattanefndar kemur fram að ríkisskattstjóri hafi hafnað umsókninni á þeim forsendum að um frístundahúsnæði sé að ræða. Sannarlega standi húsið á lóð fyrir sumarhús og sé á skipulögðu sumarhúsasvæði. Húsið sé byggt á árunum 1997-1998 og sótt hafi verið um leyfi til að skrá þar lögheimili haustið 1998. Kærandi hafi átt þar lögheimili síðan og hvergi annars staðar. Í húsið sé lagt fyrir bæði rafmagni og síma og auk þess sem lagður hafi verið ljósleiðari í húsið. Póstur sé borinn í húsið eins og á önnur heimili og hafi höfnunarbréf ríkisskattstjóra borist þangað. Sé þess því krafist að höfnun ríkisskattstjóra verði hnekkt og kærandi fái endurgreiddan virðisaukaskatt þar sem sannarlega sé um að tefla lögheimili hennar.

II.

Með bréfi, dags. 12. mars 2026, hefur ríkisskattstjóri lagt fram umsögn um kæruna og lýst þeirri afstöðu sinni að hafna beri kröfu kæranda. Endurgreiðsluheimild 2. mgr. 42. gr. laga nr. 50/1988 einskorðist við virðisaukaskatt af vinnu manna við byggingu íbúðarhúsnæðis eða endurbætur og viðhald þess háttar húsnæðis, sbr. 1. mgr. 2. gr. reglugerðar nr. 449/1990.

Með bréfi yfirskattanefndar, dags. 13. mars 2026, var kæranda sent ljósrit af umsögn ríkisskattstjóra í málinu og henni gefinn kostur á að tjá sig um hana og leggja fram gögn til skýringar. Gefinn var 20 daga svarfrestur. Engar athugasemdir hafa borist.

III.

Í XIII. kafla laga nr. 50/1988 er fjallað um endurgreiðslu virðisaukaskatts. Í 2. mgr. 42. gr. laganna segir að endurgreiða skuli byggjendum íbúðarhúsnæðis 35% þess virðisaukaskatts sem þeir hafa greitt af vinnu manna á byggingarstað. Jafnframt skuli endurgreiða eigendum íbúðarhúsnæðis 35% þess virðisaukaskatts sem þeir hafa greitt af vinnu manna við endurbætur eða viðhald þess. Í lagaákvæðinu eru nokkur nánari fyrirmæli um skilyrði og framkvæmd endurgreiðslu. Einnig kemur fram að fjármálaráðherra setji með reglugerð nánari ákvæði um framkvæmd þessara endurgreiðslna.

Skilgreiningu á hugtakinu íbúðarhúsnæði er ekki að finna í lögum nr. 50/1988. Þá er hugtakið ekki skilgreint í reglugerð nr. 449/1990, um endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu manna við íbúðarhúsnæði, sem sett hefur verið á grundvelli 2. mgr. 42. gr. laga nr. 50/1988. Í skattframkvæmd hefur verið miðað við að til íbúðarhúsnæðis teljist húsnæði sem fallið sé til samfelldra íbúðarnota eða fastrar búsetu allan ársins hring, sé skráð sem íbúðarhúsnæði í fasteignaskrá Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar, áður Þjóðskrár Íslands, og geti gengið kaupum og sölum sem slíkt. Hefur í þessu sambandi því einkum verið litið til hlutrænna atriða á borð við skráðrar notkunar hlutaðeigandi húsnæðis og skipulags þess svæðis þar sem húsnæðið stendur. Má um þetta vísa til úrskurðar yfirskattanefndar nr. 110/2022 og ákvarðandi bréfs ríkisskattstjóra nr. 1009/2002.

Í kæru til yfirskattanefndar kemur fram að fasteignin að L standi á lóð undir frístundahús í skipulagðri frístundabyggð og verður að ganga út frá því að eignin sé ekki skráð sem íbúðarhúsnæði í fasteignaskrá, enda hefur ekkert annað komið fram. Verður því ekki talið að lagaskilyrði séu til staðar fyrir endurgreiðslu virðisaukaskatts vegna vinnu við framkvæmdir við fasteignina eftir ákvæðum 2. mgr. 42. gr. laga nr. 50/1988, sbr. og fyrrnefnd reglugerðarákvæði. Tekið skal fram að tímabundin heimild til endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu manna við byggingu frístundahúsnæðis rann sitt skeið á enda 30. júní 2022, sbr. ákvæði til bráðabirgða XLV og 2. og 3. mgr. 1. gr. reglugerðar nr. 376/2022, um tímabundna endurgreiðslu virðisaukaskatts af vinnu manna, sbr. áður reglugerð nr. 690/2020, um sama efni. Hafa hliðstæð ákvæði ekki verið tekin upp í lög nr. 50/1988 vegna síðari tímabila og hin almenna heimild til endurgreiðslu virðisaukaskatts til húsbyggjenda í 2. mgr. 42. gr. laga nr. 50/1988 tekur einvörðungu til vinnu manna við íbúðarhúsnæði, eins og áður segir. Samkvæmt framansögðu standa lög ekki til endurgreiðslu hins umkrafða virðisaukaskatts og fá íbúðarnot kæranda af húsnæðinu því ekki breytt, eins og skýra verður lög samkvæmt framansögðu. Er kröfu kæranda því hafnað.

Ú r s k u r ð a r o r ð :

Kröfu kæranda í máli þessu er hafnað.