Úrskurður yfirskattanefndar

Ár 2026, miðvikudaginn 8. júlí, er tekið fyrir mál nr. 180/2025; kæra A, dags. 21. nóvember 2025, vegna álagningar opinberra gjalda gjaldárin 2014, 2016, 2017, 2018 og 2019. Í málinu úrskurða Sverrir Örn Björnsson, Gerður Guðmundsdóttir og Bjarnveig Eiríksdóttir. Upp er kveðinn svofelldur

ú r s k u r ð u r :

I.

Með kæru, dags. 21. nóvember 2025, hefur kærandi skotið til yfirskattanefndar úrskurði skattrannsóknarstjóra, dags. 21. ágúst 2025, um endurákvörðun opinberra gjalda kæranda gjaldárin 2014, 2016, 2017, 2018 og 2019. Með úrskurðinum tók skattrannsóknarstjóri mál kæranda vegna þessara gjaldára til meðferðar að nýju í kjölfar úrskurðar yfirskattanefndar nr. 123, 3. október 2024 vegna kæru til nefndarinnar á úrskurði skattrannsóknarstjóra, dags. 2. nóvember 2023, um skattalegt heimilisfesti og skattskyldu og endurákvörðun opinberra gjalda kæranda umrædd gjaldár. Með hinum kærða úrskurði hækkaði skattrannsóknarstjóri tekjuskatts- og útsvarsstofn kæranda um 6.325.049 kr. gjaldárið 2014, um 1.174.837 kr. gjaldárið 2016, um 46.125.987 kr. gjaldárið 2017, um 21.531.821 kr. gjaldárið 2018 og um 46.847.352 kr. gjaldárið 2019 og bætti 25% álagi við þá hækkun, sbr. 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt. Fól þetta nánar tiltekið í sér lækkun tekjuskatts- og útsvarsstofns kæranda um 4.900.476 kr. gjaldárið 2014 og um 529.734 kr. gjaldárið 2016 frá því sem byggt var á í fyrri úrskurði skattrannsóknarstjóra um endurákvörðun, en að öðru leyti stóðu fyrri breytingar óhaggaðar.

Af hálfu kæranda er þess aðallega krafist að úrskurður skattrannsóknarstjóra verði felldur úr gildi. Til vara er þess krafist að tekið verði fullt tillit til skýringa kæranda sem komið hafi fram við meðferð málsins. Þá er gerð krafa um greiðslu málskostnaðar úr ríkissjóði, sbr. 2. mgr. 8. gr. laga nr. 30/1992, um yfirskattanefnd, með áorðnum breytingum.

II.

Hinn fyrri úrskurður skattrannsóknarstjóra í máli kæranda, dags. 2. nóvember 2023, var kveðinn upp í framhaldi af rannsókn skattrannsóknarstjóra á skattskilum kæranda vegna tekjuáranna 2013 til og með 2018 sem hófst á árinu 2019 og lauk með skýrslu, dags. 27. febrúar 2023. Með bréfi, dags. 5. september 2023, sendi skattrannsóknarstjóri kæranda skýrsluna og boðaði jafnframt að fyrirhugað væri að kveða upp úrskurð um skattalegt heimilisfesti kæranda á Íslandi tekjuárin 2013 til og með 2018 og endurákvarða áður álögð opinber gjöld kæranda gjaldárin 2014, 2016, 2017, 2018 og 2019 til samræmis á grundvelli niðurstaðna rannsóknarinnar, sbr. 4. mgr. 96. gr. laga nr. 90/2003. Með bréfi kæranda, dags. 4. október 2023, var fyrirhugaðri endurákvörðun skattrannsóknarstjóra mótmælt. Með úrskurði skattrannsóknarstjóra, dags. 2. nóvember 2023, var endurákvörðuninni hrundið í framkvæmd, en í úrskurðinum var jafnframt komist að þeirri niðurstöðu að kærandi hefði haft fasta búsetu á Íslandi á rannsóknartímabilinu og uppfyllt þau skilyrði sem fram kæmu í 2. gr. laga nr. 80/2018, um lögheimili og aðsetur, sbr. áður 1. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1990, um lögheimili. Var niðurstaða skattrannsóknarstjóra að kærandi bæri fulla og ótakmarkaða skattskyldu hér á landi á rannsóknartímabilinu, sbr. 1. tölul. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003.

Af hálfu kæranda var úrskurði skattrannsóknarstjóra skotið til yfirskattanefndar með kæru, dags. 1. febrúar 2024, þar sem þess var krafist að úrskurðurinn yrði felldur úr gildi með því að heimilisfesti kæranda hefði verið í Kína umrædd ár. Til vara var þess krafist að tekið yrði viðeigandi tillit til skýringa kæranda í kæru, en fyrir lægi að innborganir á bankareikninga kæranda, sem sætt hefðu tekjufærslu hjá honum með úrskurði skattrannsóknarstjóra, hefðu verið framkvæmdar í tengslum við gjaldmiðlaviðskipti, þ.e. vegna kaupa á vörum Z ehf. til útflutnings.

Með úrskurði yfirskattanefndar nr. 123, 3. október 2024 var aðalkröfu kæranda um ógildi úrskurðar skattrannsóknarstjóra hafnað og ákvörðun skattrannsóknarstjóra um skattalegt heimilisfesti og skattskyldu kæranda látin standa óhögguð. Varakröfu kæranda var hins vegar vísað til skattrannsóknarstjóra til meðferðar og uppkvaðningar nýs úrskurðar þar sem krafan væri studd upplýsingum og gögnum um greiðslur á bankareikninga kæranda sem ekki yrði séð að hefðu legið fyrir skattrannsóknarstjóra og hann hefði ekki tekið afstöðu til, sbr. lagarök að baki 12. gr. laga nr. 30/1992, um yfirskattanefnd. Málskostnaðarkröfu kæranda var hafnað.

Um meðferð máls kæranda, sem um var fjallað í úrskurði yfirskattanefndar nr. 123/2024, og einstök ágreiningsefni þess þykir að öðru leyti mega vísa til umfjöllunar í úrskurðinum.

III.

Í hinum kærða úrskurði skattrannsóknarstjóra er vísað til gagna og upplýsinga sem kærandi hafi lagt fram með kæru til yfirskattanefndar, dags. 1. febrúar 2024, og tekið fram að gögnin hafi verið tekin til umfjöllunar í sérstakri greinargerð skattrannsóknarstjóra, dags. 30. apríl 2025, sem tekin hafi verið saman af því tilefni og send kæranda með bréfi, dags. 26. maí sama ár. Í greinargerðinni komi fram að hin nýju gögn beri með sér frekari upplýsingar um greiðslur inn á bankareikninga kæranda sem sýni að tilteknar innborganir hafi ekki runnið til kæranda. Þá þyki rétt að skattgreiðslur kæranda í Kína, sbr. gögn sem lögð hafi verið fram hinn 9. desember 2024, skuli dregnar frá tekjuskatti kæranda hér á landi samkvæmt ákvæði b-liðar 1. mgr. 23. gr. í tvísköttunarsamningi milli Íslands og Kína. Kærandi hafi ekki gert neina fullnægjandi grein fyrir greiðslum inn á bankareikninga hans frá fjölmörgum aðilum á árunum 2013-2018 og tilraunir skattrannsóknarstjóra til að upplýsa um uppruna og tilefni greiðslnanna hafi borið takmarkaðan árangur. Verði litið svo á að hluti umræddra innborgana beri með sér vantaldar tekjur kæranda sem skattskyldar séu á grundvelli 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. upphafsákvæði greinarinnar, enda beri kærandi fulla og ótakmarkaða skattskyldu á Íslandi samkvæmt 1. gr. laganna, sbr. úrskurð yfirskattanefndar nr. 123/2024. Af hálfu kæranda hafi þær skýringar einar komið fram að um sé að ræða greiðslur fyrir gjaldeyriskvóta. Verði litið svo á að fjármunir, sem ekki hafi runnið til innlendra félaga í eigu kæranda, þ.e. B ehf., Z hf. og C ehf., séu óskýrðar skattskyldar tekjur kæranda, þó með þeirri breytingu að óútskýrðar tekjur lækki um 5.430.210 kr. þannig að frádráttur frá innborgunum verði 154.302.252 kr. í stað 148.872.042 kr. Komi því til breytinga á niðurstöðum um vanframtaldar tekjur kæranda tekjuárin 2013 og 2015 frá því sem áður hafi verið byggt á, en að öðru leyti standi fyrri niðurstöður skattrannsóknarstjóra óhaggaðar.

Í kjölfar þessa víkur skattrannsóknarstjóri að frádrætti vegna skattgreiðslna kæranda í Kína. Kemur fram að einungis hluti þeirra gagna sem kærandi hafi lagt fram um skattlagningu í Kína hafi þýðingu í málinu, svo sem nánar sé rökstutt í fyrrnefndri greinargerð. Hins vegar verði litið svo á að gögn frá árinu 2021, þ.e. „Tax Payment Certificate of the People´s Republic of China“ í enskri þýðingu, sem beri með sér greiðslu skatta í Kína að fjárhæð samtals 8.745 júan á árunum 2009-2018, geti verið grundvöllur frádráttar samkvæmt b-lið 1. mgr. 23. gr. tvísköttunarsamnings milli Íslands og Kína. Umreiknaðar í íslenskar krónur samkvæmt meðalgengi í lok hvers mánaðar nemi greiðslur þessar 6.960 kr. árið 2014, 28.942 kr. árið 2015, 24.926 kr. árið 2016, 21.697 kr. árið 2017 og 3.681 kr. árið 2018 eða samtals 86.205 kr. öll árin. Að því gættu sem fram sé komið um tengsl kæranda við kínverska félagið R Ltd. og að umræddar greiðslur kunni að stafa frá því félagi telji skattrannsóknarstjóri rétt að byggja á greindum upplýsingum. Verði því dregnar 86.205 kr. frá álagningu gjaldárið 2019 vegna skattgreiðslna kæranda í Kína.

IV.

Í kafla I hér að framan er greint frá kröfugerð kæranda í kæru til yfirskattanefndar. Í kærunni kemur fram að aðalkrafa kæranda um ógildingu hins kærða úrskurðar sé í fyrsta lagi byggð á því að skattalegt heimilisfesti kæranda hafi verið í Kína á árunum 2013 til 2018. Í öðru lagi sé krafan byggð á því að greiðslur frá Kína inn á bankareikninga kæranda hér á landi beri ekki með sér persónulegar skattskyldar tekjur kæranda, sbr. 7. gr. laga nr. 90/2003. Sé ranghermt í úrskurði skattrannsóknarstjóra að kærandi hafi ekki veitt aðrar skýringar á þeim greiðslum en að þær séu vegna gjaldeyriskvóta. Treglega hafi hins vegar gengið að afla gagna frá Kína um innborganir auk þess sem tungumálaörðugleikar og menningarmunur hafi einnig gert kæranda erfitt fyrir að skýra málið. Í stuttu máli megi rekja uppruna þeirra fjármuna sem um er deilt til annars vegar greiðslna frá R Ltd. og B Ltd., en félögin séu söluaðilar á asískum markaði. Hafi kærandi nýtt fjármunina til að fjárfesta í vörum frá Z hf. hér á landi fyrir hönd fyrirtækjanna. Hvað snerti aðra fjármuni megi rekja uppruna þeirra til eiginkonu kæranda sem hafi millifært fjármuni á kæranda í tengslum við ýmis umsvif þeirra hér á landi, til að mynda vegna fasteignakaupa og kaupa á hlutum í félögum. Í Kína séu við lýði strangar reglur um gjaldeyriskaup og sölu á kínverskum gjaldeyri og hafi verið settir kvótar á kaup kínverskra ríkisborgara á gjaldeyri. Því hafi félögin og eiginkona kæranda þurft að nýta kvóta annarra aðila til gjaldeyriskaupa sem skýri það af hverju greiðslur berist frá ýmsum aðilum.

Varðandi greiðslur frá R Ltd. og B Ltd. til kæranda sem umboðsaðila vara hafi skattrannsóknarstjóri tekið tillit til greiðslna sem greiddar hafi verið vegna vörukaupa kæranda. Kærandi telji þó frekari slíkar greiðslur hafa átt sér stað og haft samband við viðskiptabanka sína í því sambandi til að afla gagna og sé áskilinn réttur til að leggja þau gögn fram á síðari stigum.

Um greiðslur sem rekja megi til eiginkonu kæranda, B, sé til þess að líta að fram sé komið af hálfu skattrannsóknarstjóra að þær greiðslur hafi numið alls 35.518.176 kr. í erlendum gjaldeyri á rannsóknartímabilinu auk greiðslna af innlendum bankareikningum hennar 28.400.000 kr. Auk þessa sé um að ræða frekari greiðslur á bankareikninga kæranda sem tilheyri B, þ.e. vegna takmarkana á gjaldeyriskaupum. Allir fjármunirnir hafi verið nýttir til fjárfestinga, m.a. til kaupa á hlutum í G hf. og C ehf. Skattrannsóknarstjóri hafi aðeins tekið tillit til innborgana af innlendum bankareikningum eiginkonu kæranda en ekki til greiðslna frá Kína. Umræddar greiðslur geti þó ekki talist til skattskyldra tekna kæranda þar sem kærandi og B séu í hjúskap og með sameiginlegan fjárhag.

Varakrafa kæranda sé byggð á því að ekki hafi verið tekið fullt tillit til skýringa hans um hinar umþrættu greiðslur.

V.

Með bréfi, dags. 29. janúar 2026, hefur ríkisskattstjóri lagt fram umsögn í málinu þar sem fram kemur að embættið mælist til þess að hinn kærði úrskurður verði staðfestur með vísan til forsendna hans, enda hafi ekki komið fram nein þau gögn eða málsástæður varðandi kæruefnið sem gefi tilefni til breytinga á ákvörðun skattrannsóknarstjóra.

Með bréfi yfirskattanefndar, dags. 30. janúar 2026, var kæranda sent ljósrit af umsögn ríkisskattstjóra í málinu og kæranda gefinn kostur á að tjá sig um hana og leggja fram gögn til skýringar. Gefinn var 20 daga svarfrestur. Engar athugasemdir hafa borist.

VI.

Eins og hér að framan er rakið á mál þetta sér þann aðdraganda að með úrskurði, dags. 2. nóvember 2023, tók skattrannsóknarstjóri opinber gjöld kæranda gjaldárin 2014, 2016, 2017, 2018 og 2019 til endurákvörðunar í framhaldi af rannsókn skattrannsóknarstjóra á skattskilum kæranda vegna tekjuáranna 2013 til og með 2018 sem hófst á árinu 2019 og lauk með skýrslu, dags. 27. febrúar 2023. Með greindum úrskurði var jafnframt komist að þeirri niðurstöðu að kærandi hefði borið fulla og ótakmarkaða skattskyldu hér á landi, sbr. 1. tölul. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, vegna tekna og eigna á tímabilinu 1. janúar 2013 til 31. desember 2018. Fyrir liggur að kærandi var með skráð lögheimili hér á landi á greindum árum og stóð skil á skattframtölum hér, en ganga verður út frá því að tilefni þess að skattrannsóknarstjóri úrskurðaði um skattalegt heimilisfesti og skattskyldu kæranda hér á landi hafi verið sú afstaða kæranda, sem fram kom undir rannsókn málsins, sbr. tölvupóst tilnefnds verjanda kæranda til skattrannsóknarstjóra 10. maí 2021, að kærandi hefði verið búsettur í Kína umrædd ár og borið ótakmarkaða skattskyldu þar í landi. Af hálfu kæranda var úrskurði skattrannsóknarstjóra skotið til yfirskattanefndar með kæru, dags. 1. febrúar 2024, þar sem þess var krafist að úrskurðurinn yrði felldur úr gildi með því að heimilisfesti kæranda hefði verið í Kína umrædd ár. Til vara var þess krafist að tekið yrði viðeigandi tillit til skýringa í kærunni á innborgunum á bankareikninga kæranda, sem sætt hefðu tekjufærslu hjá honum. Með úrskurði yfirskattanefndar nr. 123, 3. október 2024 var aðalkröfu kæranda um ógildingu á úrskurði skattrannsóknarstjóra hafnað og var ákvörðun skattrannsóknarstjóra um skattalegt heimilisfesti og skattskyldu kæranda því látin standa óhögguð. Varakröfu kæranda var hins vegar vísað til skattrannsóknarstjóra til meðferðar og uppkvaðningar nýs úrskurðar þar sem hún væri studd upplýsingum og gögnum um greiðslur á bankareikninga kæranda sem ekki hefðu legið fyrir skattrannsóknarstjóra og hann hefði því ekki tekið afstöðu til. Með hinum kærða úrskurði sínum, dags. 21. ágúst 2025, tók skattrannsóknarstjóri málið til úrskurðar að nýju, sbr. 2. mgr. 12. gr. laga nr. 30/1992, um yfirskattanefnd, og 1. mgr. 99. gr. laga nr. 90/2003, og lækkaði tekjuskatts- og útsvarsstofn kæranda gjaldárin 2014 og 2016 frá því sem fyrri úrskurður fól í sér, eins og rakið er í kafla I hér að framan.

Aðalkrafa kæranda um ógildingu á úrskurði skattrannsóknarstjóra er byggð á því að kærandi hafi verið heimilisfastur í Kína á árunum 2013-2018 og borið ótakmarkaða skattskyldu þar í landi. Þá er krafan sömuleiðis byggð á því að hvað sem líði skattalegu heimilisfesti eigi tekjufærslur skattrannsóknarstjóra ekki rétt á sér þar sem þær innborganir á bankareikninga kæranda sem málið snúist um beri ekki með sér vanframtaldar skattskyldar tekjur kæranda. Að því er snertir skattalegt heimilisfesti kæranda er þess að geta að með bréfi, dags. 18. júní 2025, fór kærandi fram á endurupptöku þess þáttar málsins hjá skattrannsóknarstjóra. Af hálfu skattrannsóknarstjóra var bréf kæranda framsent yfirskattanefnd sama dag sem beiðni um endurupptöku á úrskurði nefndarinnar nr. 123/2024. Með úrskurði yfirskattanefndar nr. 106/2026, uppkveðnum í dag, hefur beiðni kæranda um endurupptöku verið hafnað og vísast um forsendur þeirrar niðurstöðu til umfjöllunar í úrskurði þessum. Með vísan til þess verður krafa kæranda um ógildingu hins kærða úrskurðar skattrannsóknarstjóra ekki tekin til greina á þeim grundvelli að kærandi hafi ekki borið ótakmarkaða skattskyldu hér á landi umrædd ár. Víkur þá að efnisatriðum málsins varðandi meintar vanframtaldar skattskyldar tekjur kæranda vegna innborgana á bankareikninga hans hér á landi á árunum 2013-2018, sbr. kröfur kæranda þar um.

Samkvæmt upphafsákvæði 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, teljast til skattskyldra tekna, með þeim undantekningum og takmörkunum er greinir í lögunum, hvers konar gæði, arður, laun og hagnaður sem skattaðila hlotnast og metin verða til peningaverðs og skiptir ekki máli hvaðan tekjurnar stafa eða í hvaða formi þær eru. Síðan eru í dæmaskyni tilgreindar í 7. gr. skattskyldar tekjur í þremur stafliðum. Í 1. tölul. A-liðar lagagreinarinnar er mælt fyrir um skattskyldu endurgjalds fyrir hvers konar vinnu, starf eða þjónustu, án tillits til viðmiðunar, sem innt er af hendi fyrir annan aðila. Eru í ákvæðinu nefnd í dæmaskyni ýmis konar laun „og aðrar hliðstæðar starfstengdar greiðslur, fríðindi og hlunnindi, svo og framlög og gjafir sem sýnilega eru gefnar sem kaupauki“. Tekið er fram að hvorki skipti máli „hver tekur við greiðslu né í hvaða gjaldmiðli goldið er, hvort sem það er í reiðufé, fríðu, hlunnindum eða vinnuskiptum“. Samkvæmt 9. tölul. C-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003 teljast til skattskyldra tekna „sérhverjar aðrar tekjur eða ígildi tekna sem eigi eru sérstaklega undanskildar í lögum þessum eða sérlögum“, eins og þar segir.

Rannsókn skattrannsóknarstjóra á skattskilum kæranda tekjuárin 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 og 2018 laut fyrst og fremst að nefndum innborgunum á bankareikninga kæranda hér á landi umrædd ár og beindist að því að afla skýringa á uppruna þeirra fjármuna. Í ítarskjali A1 með skýrslu skattrannsóknarstjóra kemur fram að innborganir á bankareikninga kæranda hjá Y-banka hf. og X-banka hf. hafi numið 48.131.004 kr. á árinu 2013, 49.013.444 kr. á árinu 2014, 81.850.549 kr. á árinu 2015, 83.724.598 kr. á árinu 2016, 27.216.672 kr. á árinu 2017 og 125.448.563 kr. á árinu 2018 eða samtals 415.384.830 kr. öll árin. Er rakið að um sé að ræða innborganir frá ýmsum einstaklingum, eiginkonu kæranda, R Ltd., C ehf. og B ehf., bæði millifærslur og innborganir í reiðufé. Einstakar innborganir voru bornar undir kæranda við skýrslutöku hjá skattrannsóknarstjóra 16. desember 2021 og í ítarskjalinu eru skýringar kæranda á innborgunum og uppruna fjármuna raktar, en í ýmsum tilvikum gaf kærandi þá skýringu að vegna takmarkana á svigrúmi til gjaldeyriskaupa í Kína væru innborganir vegna nýtingar á kvóta til kaupa á gjaldeyri. Þá kemur fram í ítarskjali skattrannsóknarstjóra að draga beri frá heildarinnborgunum á reikningana millifærslur af bankareikningum kæranda sjálfs og eiginkonu hans og innlausn á verðbréfasjóði. Að teknu tilliti til þess nemi innborganir alls 47.405.394 kr. á árinu 2013, 26.698.493 kr. á árinu 2014, 72.498.580 kr. á árinu 2015, 57.591.904 kr. á árinu 2016, 26.616.672 kr. á árinu 2017 og 68.429.217 kr. á árinu 2018 eða samtals 299.240.260 kr. öll árin, sbr. töflu A5 á bls. 15 í ítarskjalinu. Þá beri að draga frá heildarinnborgunum útborganir af bankareikningunum inn á bankareikninga C ehf., B ehf. og Z hf. sem og launagreiðslur fyrstnefndu tveggja félaganna til kæranda á greindum árum, sbr. töflur A6-A9 á bls. 16 í skjalinu. Að teknu tilliti til þeirra greiðslna standi eftir óskýrðar innborganir að fjárhæð samtals 11.225.525 kr. á árinu 2013, 4.788.122 kr. á árinu 2015, 46.125.987 kr. á árinu 2016, 21.531.821 kr. á árinu 2017 og 46.847.352 kr. á árinu 2018 sem beri með sér vanframtaldar tekjur kæranda, en samkvæmt því sé ekki um að ræða vanframtaldar tekjur á tekjuárinu 2014. Eru þetta þær fjárhæðir sem skattrannsóknarstjóri færði kæranda til skattskyldra tekna í skattframtölum hans árin 2014, 2016, 2017, 2018 og 2019 með úrskurði um endurákvörðun, dags. 2. nóvember 2013, þó þannig að skattrannsóknarstjóri taldi rétt að taka tillit til þess við tekjufærslu tekjuárið 2015 að frádráttur vegna útborgana af bankareikningum kæranda og launa til hans tekjuárið 2014 næmi hærri fjárhæð en innborganir á bankareikningana á sama ári eða sem næmi 3.083.551 kr. Kom sú fjárhæð því til frádráttar tekjufærslu í skattframtali kæranda árið 2016 sem nam því 1.704.571 kr. (4.788.122 - 3.083.551). Byggði skattrannsóknarstjóri á því að virða bæri greiðslurnar sem skattskyldar tekjur kæranda, sbr. upphafsákvæði 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 9. tölul. C-liðar sömu lagagreinar.

Eftir að skattrannsóknarstjóri fékk mál kæranda til meðferðar að nýju í kjölfar úrskurðar yfirskattanefndar nr. 123/2024 tók skattrannsóknarstjóri saman sérstaka greinargerð, dags. 30. apríl 2025, þar sem fjallað var um skýringar kæranda á greiðslum til hans og þau gögn sem fylgdu kæru kæranda til yfirskattanefndar, dags. 1. febrúar 2024. Í kærunni var byggt á því að taka þyrfti frekara tillit til greiðslna kæranda til B ehf., Z hf. og C ehf. á rannsóknartímabilinu en gert væri í úrskurði skattrannsóknarstjóra þar sem um væri að ræða greiðslur vegna vörukaupa og flutnings. Þá bæri að taka frekara tillit til greiðslna frá eiginkonu kæranda, B, þar sem hún hefði verið raunverulegur eigandi fjármuna sem runnið hefðu á bankareikninga kæranda frá Kína, ýmist frá henni sjálfri eða öðrum aðilum. Kom fram að takmarkanir á kaupum kínverskra aðila á erlendum gjaldeyri í Kína skýrðu það að greiðslur kæmu í ýmsum tilvikum frá öðrum aðilum en B, þ.e. verið væri að nýta kvóta til gjaldeyriskaupa sem jafngilti um 50.000 bandaríkjadölum fyrir hvern einstakling. Greiðslur B til kæranda hefðu einkum verið gerðar til að standa straum af ýmsum fjárfestingum þeirra hjóna, m.a. vegna kaupa á hlutum í G hf., kaupa á atvinnuhúsnæði hér á landi vegna rekstrar og kaupa á íbúðarhúsnæði til eigin nota að M.

Fyrir liggur að á árunum 2013 til og með 2018 voru lagðar umtalsverðar fjárhæðir inn á bankareikninga kæranda hér á landi. Ljóst má vera að greiðslur þessar voru ekki í tengslum við framtaldar tekjur í skattframtölum kæranda vegna umræddra ára. Við þessar aðstæður verður uppruni fjármunanna ekki rakinn til rótar án atbeina kæranda. Það leiðir af þessu að það ber undir kæranda að sýna fram á að umræddir fjármunir hafi ekki tilheyrt honum sem tekjur ef hann telur að svo sé háttað. Með öðrum orðum verður að telja réttmætt að skattyfirvöld gangi út frá því að um sé að ræða skattskyldar tekjur kæranda samkvæmt fyrrnefndu lagaákvæði, sem hann hafi ekki gert grein fyrir í skattskilum sínum, nema fram komi af hans hálfu skýringar, sem á verði byggt, á greiðslunum. Skýringar kæranda um að fjármunirnir hafi tilheyrt eiginkonu hans eru þess eðlis að gera verður þá kröfu að þær séu studdar gögnum.

Í fyrrnefndri greinargerð skattrannsóknarstjóra er ítarlega fjallað um skýringar og gögn sem fylgdu kæru kæranda til yfirskattanefndar, dags. 1. febrúar 2024, og lutu m.a. að greiðslum til B ehf., Z hf. og C ehf. á árunum 2013-2018 vegna vörukaupa og flutnings á vörum sem ekki ættu að koma til tekjufærslu hjá kæranda. Kemur m.a. fram að skattrannsóknarstjóri hafi aflað frekari gagna frá Y-banka hf. um einstakar greiðslur í tilefni af skýringunum. Tillit hafi þegar verið tekið til allra slíkra greiðslna og innborgana í tölulegum niðurstöðum skattrannsóknarstjóra að undanskildum greiðslum til B ehf. að fjárhæð 526.000 kr. á árinu 2013, greiðslum til Z hf. að fjárhæð 4.374.476 kr. (27.043 evrur) á sama ári og greiðslna til E ehf. að fjárhæð 529.734 kr. (3.614 evrur) á árinu 2015. Nam hækkun frádráttar frá skattskyldum tekjum kæranda vegna þessa því samtals 5.430.210 kr. vegna umræddra ára eða 4.900.476 kr. tekjuárið 2013 og 529.734 kr. tekjuárið 2015. Þá fjallaði skattrannsóknarstjóri í greinargerðinni um framlögð færsluyfirlit frá T ehf., bókhaldsþjónustu, um greiðslur frá B og F inn á bankareikninga kæranda og kaup á erlendum gjaldeyri. Var þess getið að allar millifærslur af bankareikningum B, eiginkonu kæranda, á bankareikninga kæranda á rannsóknartímabilinu að fjárhæð samtals 28.400.000 kr. hefðu verið færðar til frádráttar í skýrslu skattrannsóknarstjóra og tillit þannig tekið til þeirra. Á hinn bóginn hefðu greiðslur B frá Kína að fjárhæð alls 35.518.176 kr. ekki verið dregnar frá með sama hætti, enda hefði kærandi enga viðhlítandi grein gert fyrir uppruna þeirra fjármuna, hvorki á fyrri stigum málsins né síðar, heldur verið látið sitja við almennar skýringar um viðskipti með gjaldeyri.

Í kæru til yfirskattanefndar kemur ekkert fram um frekari greiðslur til fyrrnefndra félaga hér á landi, þ.e. B ehf., Z hf. og C ehf., sem taka beri tillit til í málinu. Í kærunni er þess hins vegar getið að greiðslur hafi einnig átt sér stað vegna vörukaupa í þágu R Ltd. og B Ltd. Er tekið fram að kærandi hafi haft samband við viðskiptabanka sína til að freista þess að afla gagna um þær greiðslur og sé áskilinn réttur til að leggja þau gögn fram á síðari stigum. Af hálfu kæranda hafa engin slík gögn verið lögð fram. Verður því ekki talið að neitt tilefni sé til að hrófla við niðurstöðu hins kærða úrskurðar að því er snertir þennan þátt málsins, enda þykir ekki hafa verið sýnt fram á það af hálfu kæranda að greiðslur sem um ræðir inn á bankareikninga hans frá hinum erlendu félögum beri ekki að virða sem skattskyldar tekjur hans. Skal áréttað í því sambandi að kærandi hefur ekki fært fram nein gögn um millifærslur fjármuna frá greindum félögum hingað til lands.

Að því er varðar greiðslur frá B til kæranda í evrum og bandaríkjadölum á árunum 2013-2018 þá námu þær 4.199.823 kr. á árinu 2013, 11.210.833 kr. á árinu 2015, 6.045.293 kr. á árinu 2016 og 14.062.227 kr. á árinu 2018 eða samtals 35.518.176 kr. öll árin, sbr. töflu á bls. 22 í greinargerð skattrannsóknarstjóra. Í kæru til yfirskattanefndar eru fyrri skýringar á greiðslum þessum áréttaðar, þ.e. að um sé að ræða fjármuni í eigu eiginkonunnar sem nýttir hafi verið til ýmissa fjárfestinga hér á landi. Af hálfu skattrannsóknarstjóra er komið fram að gögn málsins beri ekki með sér að innborganir B tengist slíkum fjárfestingum að öðru leyti en því að hluti innborgana í íslenskum krónum að fjárhæð 28.400.000 kr. sem tekið hafi verið tillit til, sbr. hér að framan, hafi runnið til kaupa á íbúðarhúsnæði að M á árinu 2018. Tekið skal fram að ekki er getið um erlenda peningaeign í skattframtölum kæranda og B á því árabili sem málið tekur til. Hafa ekki komið fram sérstakar skýringar á því, en þess ber að geta að hafi kærandi og eiginkona hans átt eignir erlendis er um að ræða framtalsskyldar eignir samkvæmt 72. gr., sbr. 6. tölul. 73. gr. laga nr. 90/2003. Hafa engin gögn komið fram sem styðja skýringar kæranda um uppruna fjármunanna og skal áréttað í því sambandi að hvorki skattframtöl kæranda né þau gögn frá Kína sem kærandi hefur lagt fram bera með sér þá eignamyndun sem kærandi heldur fram. Að svo vöxnu verður ekki talið að kærandi hafi með nefndri umfjöllun fært neitt það fram sem geti haft þýðingu um niðurstöðu málsins.

Með vísan til þess, sem hér að framan er rakið, verður ekki talið að kærandi hafi fært fram viðhlítandi rök fyrir því að mat skattrannsóknarstjóra á vanframtöldum tekjum kæranda, sem eins og fram er komið byggði alfarið á upplýsingum um innborganir á bankareikninga hans þau ár sem um ræðir, sé um skör fram þar sem ekki hafi verið tekið nægjanlegt tillit til fjármuna í eigu kæranda eða eiginkonu hans erlendis, sbr. 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/2003. Eins og áður er rakið hefur skattrannsóknarstjóri tekið tillit til þeirra skýringa að því er snertir innborganir að fjárhæð samtals 28.400.000 kr. á rannsóknartímabilinu. Verður ekki talið að skýringar kæranda, sem ekki eru studdar neinum gögnum sem hald er í, gefi neitt tilefni til að lækka tekjuviðbót skattrannsóknarstjóra vegna þeirra ára sem málið tekur til. Er kröfum kæranda því hafnað. Samkvæmt þeim úrslitum málsins verður ennfremur að hafna kröfu kæranda um að honum verði ákvarðaður málskostnaður til greiðslu úr ríkissjóði samkvæmt 2. mgr. 8. gr. laga nr. 30/1992, um yfirskattanefnd, með áorðnum breytingum.

Ú r s k u r ð a r o r ð :

Kröfum kæranda í máli þessu er hafnað.